Sögur af árangri
Að þora að tjá sig á hinu erlenda máli
Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á öðrum tungumálum. Ég man eftir því sem krakki þegar ég las alltaf enskubækur bróður míns, mér fannst myndirnar svo skemmtilegar og fyndnar og mig langaði til að skilja brandarana og las því textann með og skellihló. Ég horfði líka mikið á teiknimyndir í sjónvarpinu á ensku og lærði þess vegna enskuna tiltölulega fljótt (þar sem hún er frekar einföld og auðskiljanleg á barnamáli).
Þegar ég var 6 ára ákváðu pabbi og mamma að hefja nám í Danmörku. Við skelltum okkur því þangað og bjuggum þar í 3 og hálft ár. Ég var fyrst að læra dönskuna og var nærri strax orðin altalandi (ég var að sjálfsögðu mjög stolt af því að vera “klárari” en mamma og pabbi). Bróðir minn var meira að segja lengur að ná henni en ég. Þegar maður er svona lítill þá virðist maður einhvern veginn vera móttækilegri, enda tala litlir krakkar venjulega bara sitt móðurmál og ef maður skildi ekki orðið þá var bara notaður látbragðsleikur. Ég man ennþá eftir því að þegar ég var nýflutt út þá kynntist ég fljótlega stelpu í götunni, hún bankaði upp á hjá mér og kynnti sig. Svo fór hún að tala eitthvað meira og ég skildi hvorki upp né niður og horfði bara á hana. Svo byrjaði hún á því að tala með höndunum og potaði þeim í allar áttir. Að lokum gafst hún upp og togaði mig með sér út og labbaði með mig heim til sín (þá hafði hún verið að spyrja mig að því hvort ég vildi koma heim með sér að leika).
Ég vildi alltaf vera eins og hinar dönsku stelpurnar og tók því afskaplega illa þegar ég sagði eitthvað vitlaust, þá varð ég frekar sár og sagði „Jeg sagde det forkert fordi jeg er Islander” = „ég sagði það vitlaust vegna þess að ég er Íslendingur,” mér var mikið strítt á þessu og á endanum þá fór ég að hlæja með. Ég lærði það að það er allt í lagi að gera mistök, maður er jú eftir allt saman ekki innfæddur heldur útlendingur. Þegar við fluttum aftur heim til Íslands keypti mamma barnaævintýrabækur sem lesnar voru á dönsku á segulbandsspólu fyrir mig og bróður minn til að gleyma ekki dönskunni. Svo áttum við þar að auki nokkrar jólaspólur og geisladiska til að hlusta á. Mér finnst mjög gott að hlusta á tónlist þegar ég vil læra tungumál eða viðhalda þeim.
Mér gekk mjög vel að læra tungumál í skóla, það kom einhvern veginn bara af sjálfu sér, mig þyrsti alltaf í að læra meira, mér fannst ég eiginlega ekki vera að læra heldur bara að lesa eitthvað skemmtilegt. Til þess að skilja málfræðina betur þá reyndi ég að lesa mikið og hlusta mikið á tungumálið (eins og í þýsku þá hjálpar það mjög mikið að horfa á Derrick). Ef ég þurfti að læra eitthvað utanbókar þá reyndi ég að mynda orð úr upphafstöfunum eins og með forsetningarnar í þýsku DUFEGO (durch, um, für, o.s.frv.) Í menntaskóla ákvað ég að fara á tungumálabraut og ferðamálabraut, en ég hef líka mjög gaman af því að ferðast og þá er sko gott að kunna að tala mál heimamanna. Ég heillaðist þá af frönskunni, mér fannst þetta hljómfagrasta mál í heimi og mér fannst alltaf eins og fólk væri að lesa ljóð sem talaði hana. Mér gekk mjög vel í frönskunni (enda lagði ég mesta áherslu á hana) og var alltaf með toppeinkunnir þar (en stærðfræðin fékk að kenna á því í staðinn!). Svo ákvað ein vinkona mín að skella sér til Frakklands í sumarskóla og kom aftur alsæl og þá ákvað ég að skella mér út og gera slíkt hið sama. Ég fór á frönsku rívieruna og varð alveg dolfallin af landi og þjóð, mér fannst allt merkilegt. Þar kynntist ég frönskum manni og við áttum eftir að vera saman í tvö ár. Ég kom heim um sumarlok og flutti svo út aftur til hans um jólin. Hann talaði ágæta ensku en engir af vinum hans kunnu hana nógu vel til að gera sig skiljanlega. Samræðurnar urðu samt aldrei nógu djúpar að mínu mati og mér fannst ég bara verða að tala við hann á hans móðurmáli til að skilja hann fullkomlega. Ég eyddi um 4-5 mánuðum í að að hlusta og reyna að skilja, ég gat voða lítið talað, notaði látbragðið mikið. Loks var eins og einhverri hulu hefði verið svipt af og ég fór loksins að skilja um hvað var verið að ræða í sjónvarpinu og gat skilið fólk í kringum mig. Það opnuðust fyrir mér nýjar dyr og það var svo mikil frelsistilfinning að geta skilið og að vera skilin (svona oftast!). Ég sagði oft margar vitleysur en við hlógum bara að þeim og ég lærði þannig af mistökunum. Mér fannst mjög gott að eiga ekki annarra kosta völ en að ÞURFA að læra frönsku, þau gátu bara talað við mig á því máli, og allt var á frönsku í sjónvarpinu, það var engin auðveldari leið að læra hana!
Fyrir mér opnar annað tungumál fyrir mér nýjan heim, ég hef meiri skilning á landi og þjóð. Það mætti kannski líkja þessu við púsluspil, ef þú raðar púslunum rétt á flötinn þá sérðu heildarmyndina en það þarf þolinmæði og þrautseigju.
Þessi árangurssaga er birt með góðfúslegu leyfi Tungumálamiðstöðvar Háskóla Íslands.
Af þessari sögu má læra hversu mikilvægt það er að þora að tjá sig á hinu erlenda máli, jafnvel þó að við vitum að að allir geri mistök. Hér eru nokkrar ábendingar til þeirra sem eru hræddir við að tjá sig á hinu erlenda máli. Á spjallsvæði Lingu@net Europa getur þú komist í samband við aðra sem eru að læra sama markmál eða þá sem hafa málið að móðurmáli.
